ORHANGAZİ VE PLANLAMA

Ülkemizin acı bir gerçeği bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak. Yerel basın organlarında sanayi, kirlilik vb. konularda herkes konuşuyor. Bu aslında demokrasi açısından güzel bir şey. Fakat konuşulanlar ve yazılanlar dayanaksız ve bilgi birikimine dayanmıyor. Bu tartışmalara zemin oluşturmak açısından öncelikle Bursa 2020 Yılı 1/100 000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, Plan Kararları Ve Uygulama Hükümlerine bir göz atmak gerekir.
“Bursa 2020 Yılı 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, 2020 yılını hedef alarak, Bursa İl’inde sürdürülebilir, yaşanabilir bir çevre yaratılmasını; tarımsal, turistik
ve tarihsel kimliğinin korunmasını ve Türkiye’nin kalkınma politikası kapsamında
sektörel gelişme hedeflerine uygun olarak belirlenen planlama ilkeleri doğrultusunda sağlıklı gelişmeyi ve büyüme hedeflerini sağlamayı amaçlamaktadır”

Bu planda sulama alanlarının, zeytin, kestane gibi özel mahsul alanlarının, içme suyu ve tarımda sulama amacıyla kullanılan ve kullanılacak olan barajların su kaynakları ve çevresindeki su toplama havzaları ile rezerv alanlarının korunması öngörülmüştür.
Planın 4.1.3.4. maddesinde Orhangazi ile ilgili olarak “Bursa İl’inin giriş kapısı konumunda bulunan Orhangazi çevresinde özel mahsul alanlarının bulunması nedeniyle bu bölgede yeni sanayi bölgesi oluşturulmayacaktır. Ancak, mevcut sanayilerin dışında sadece ileri teknoloji üreten merkezlerin oluşmasına izin verilecektir.” hükmü bulunmaktadır. Bundan sonra yapılacak 1/25.000 ölçekli planlar yukarıdaki ilkelere uygun olmak zorundadır.
Bu planın yanında planlamaları Etkileyecek 3573 Sayılı Zeytinciliğin Islahı Ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun da oldukça önemlidir. Bu kanunun 20. maddesine göre,
Madde 20 - (Değişik: 28/2/1995-4086/5 md.)
Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytin
yağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani ola-
cak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez.
Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi
işletmeleri yapımı ve işletilmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının iznine bağlı-
dır.
Zeytincilik sahaları daraltılamaz. Ancak, belediye sınırları içinde bulunan
zeytinlik sahalarının imar hudutları kapsamı içine alınması halinde altyapı
ve sosyal tesisler dahil toplam yapılaşma, zeytinlik alanının % 10'unu geçemez.
Bu sahalardaki zeytin ağaçlarının sökülmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının
fenni gerekçeye dayalı iznine tabidir. Bu iznin verilmesinde, Tarım ve Köyiş-
leri Bakanlığına bağlı araştırma enstitülerinin ve mahallinde varsa ziraat
odasının uygun görüşü alınır. Bu halde dahi kesin zaruret görülmeyen zeytin
ağacı kesilemez ve sökülemez, İzinsiz kesenler veya sökenlerden ağaç başına
ikimilyon liradan beşmilyon liraya kadar hafif para cezası alınır. Kesilen ve
sökülen ağaçlar müsadere edilir.
Bu Kanunun yayımından önce zeytinlik alanlarına ilişkin kesinleşmiş imar
planları geçerlidir.
Orhangazi’de yapılacak planlama faaliyetlerini yakından etkileyen bir diğer kanun da 3621 Sayılı Kıyı Kanunu’dur. Bu kanuna göre kıyıdan 100m. uzaklıktaki bir bant içerisinde toplum yararına açık olmak şartıyla konaklama hariç günü birlik turizm yapı ve tesisleri yapılabilir. Temeli olan, beton ve kagir yapılar yapılamaz. İznik gölü kıyısını bir göz önüne getirin, kanunun yasakladğı yapılar yapılmış mı yapılmamış mı? Hemde Belediye tarafından!
İlçemizdeki planlamayı etkileyen diğer unsurlar ise Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve 1/25.000 Ölçekli İznik Gölü Çevre Düzeni Planıdır. Bu yönetmeliği detaylı incelemektense, İznik Gölü Çevre Düzeni Planı’na incelemek daha uygundur. Çünkü plan yönetmelik hükümlerine uygun yapılmıştır. Yönetmelikteki birçok hususu kapsamaktadır.
Bu plana göre, planlama alanında mevcut sanayi tesislerinde kapasite arttırma girişimlerine ve sanayi tesislerine izin verilmeyecektir.
İznik Gölü maksimum su seviyesinden itibaren 300m. genişlikteki alan “mutlak koruma alanı” dır. Bu alanda hiçbir yapı yapılamaz, mevcut yapılan dondurulmuştur. Bu alanın sudan itibaren ilk 50m. dışında sökülüp takılabilir elemanlardan meydana gelen, geçici nitelikte, büfe benzeri , tek katlı yapılar yapılabilir. Mevcut durum: Planın bu maddesi Orhangazi Belediye’si tarafından ihlal edilmiştir.
Mutlak koruma alnı sınırından itibaren 700m. genişlikteki şerit kısa mesafeli koruma alanıdır. Bu alanda da mevcut yapılar dondurulmuştur. Bu alanda turizm, iskan ve sanayi yerleşmelerine izin verilemez, çöp ve moloz biriktirilemez, hafriyat yapılamaz, sıvı ve katı atık depolarına ve mezarlık kurulmasına izin verilemez. Mevcut durum: Keza bu madde de ihlal edilmiştir. Moloz yığınları vb.
Kısa mesafeli koruma alanı sınırından 1 km. genişlikteki şerit orta mesafeli koruma alanıdır.Bu alanda hiçbir sanayi kuruluşuna ve iskana izin verilemez. Bu bölgede suni gübre ve tarım ilaçları kullanmamak şartı ile tarım yapılabilir. Çöp dökme ve imha alanlanına izin verilmez. Mevcut durum: Sanayi kuruluşları kapasite arttırmıştır.
Orta mesafeli koruma alanı sınır dışında su toplama havzasının tümü uzun mesafeli koruma alanıdır. Bu alanda sıvı, gaz, katı atıklar üreten yeni sanayi kuruluşlarına izin verilmez. İçme ve kullanma suyu rezervuarının havadan ve erezyon nedeni ile topraktan kirlenmesine karşı tedbirlerin alınması sağlanır. Yukarıda anlatılanlar planın çok kısa bir özetidir. Kahvehane muhabbetlerinde çok geçer “gavur nasıl kanun yapmış” , buyrun inceleyin Türkler nasıl kanun, yönetmelik, plan yapmış! Ama uygulama her alanda olduğu gibi tıss!
Halen, Orhangazi Belediye’si bu planı değiştirilmesi, revise edilmesi için çalışıyor. Plan bakanlıkta. Onaylandığında bu bölgeyi turizm adına yapılaşmaya açıp, gelen rantlarla ileri teknoloji yatırımları yapıp, yeni iş sahaları açacaklar. Dünya iklimindeki değişim nedeniyle su sorunu baş göstermişken gölü daha da kirletecek uygulamalara girişmek bizim “böyyük “ yöneticilerimize has olsa gerek…
Orhangazi’li hemşehrilerimizin bu özetlenmiş plan ve kanun hükümlerine bakarak çevrelerinde olup bitenleri daha kolay kavrayabileceğini düşünüyorum. Bu yazı belkide Belediyede görevli, siyasi ve yasadışı vatandaş taleplerinden bunalmış memur arkadaşlara da yardımcı olur, onların sıkıntılarını bir nebze azaltır…Çünkü vatandaşlarımızın isteklerinin de 3194 sayılı İmar Kanunu’na uygun olması gerekir. Keser döner, sap döner, gün gelir hesap döner.